Diyabetik Ayak Tedavisi

Ana Sayfa / Diyabetik Ayak Tedavisi

Diyabetik Ayak Tedavisi

Diyabetik Ayak Nedir?

Diyabet hastalarının beşte birinde hayatlarının bir döneminde ayakta geçmeyen yara, ülser veya enfeksiyon gelişir ve bu durum iyi tedavi edilmediğinde ayağın ya da bacağın kaybına kadar varabilir. Diyabetik ayak yara tedavisi birçokuzmanlığı bünyesinde barındıran bir yaklaşım gerektirir. Diyabetik ayak şeker hastalığının uzun sürmesine ya da kan şekerinin kontrol altına alınamamasına bağlı olarak ayakta kronik yara gelişmesidir. Diyabet hastalığı kılcal damarları etkileyerek nöropatiye yani sinirlerde enflamasyona ya da vaskülopatiye yani damarlarda enflamasyona sebep olur. Diyabetik hastalarda hem nöropati hem de vaskülopatiye bağlı olarak ayaklarda yaralar gelişir. Normal bireylerde uygun tedaviyle kısa sürede iyileşebilecek basit bir ayakkabı vurması ya da tırnak batması, şeker hastalarında diyabetik ayak ülserine dönüşebilir. Diyabetli hastalarda ayaklarda yanma, uyuşukluk, his kaybı, ayakta terleme kaybı ve kuruluk, topuk çatlaması gibi bulgular varsa nöropati ve vaskülopatiden şüphelenilmeli ve diyabetik ayak yarası gelişmeden gerekli önlemler alınmalıdır.

Diyabetik Ayak Nedenleri Nelerdir? Diyabetik Ayak Belirtileri

Diyabetik ayak yavaş ve zaman içinde gelişen ciddi bir hastalıktır. O nedenle, başta belirti vermez. Kan şekerinin uzun süre düzensiz ve kontrolsüz olması ayaklardaki kılcal damarların yapısını bozar. Daralma ve tıkanıklıklar gelişince yürüme sırasında bacaklarda ağrı hissedilir. Bu ağrı zamanla şiddetlenerek kişinin yürümeye devam etmesini engeller. Hasta istirahat etmek zorunda kalır.
Diyabet hastasına ayak bakımı hakkında bilgi verilir. Eğer hasta gerekli ayak bakımını yapmazsa, uygun ayakkabı kullanmazsa ve kan şekeri düzenleme protokolüne dikkat etmezse ayakta ufak bir yara ile diyabetik ayak başlar.

Diyabetik Ayak Tedavisi Nasıl Yapılır?

Diyabetik ayak ülseri ve bası yaraları uygun şekilde tedavi edilmediğinde kangrene dönüşebilir ve amputasyon gerekebilir. Amputasyon, enfeksiyonun ilerlemesini engellemek için enfekte olan uzvun kesilmesi anlamına gelir. Diyabet nedeniyle ayak veya bacak amputasyonu yapılan hastaların yaklaşık %85’inde, amputasyon öncesinde bir yara öyküsü vardır. Bu nedenle, diyabetiklerde ayak yaralarının açılmasını önlemek ya da yara açıldıysa onarmak büyük önem taşır.
Diyabetik yaraları diğer yaralardan ayıran önemli özellikler, sinir ve kan damarlarının işlevlerinin bozulmuş olması ve diyabete bağlı diğer komplikasyonlar nedeniyle diğer yaralardan çok daha güç iyileşmeleridir. Yara bakımında birinci öncelik ölü dokuların uzaklaştırılmasıdır. Bu, cerrahi yöntemlerle olabileceği gibi günümüzde yeni teknolojilerle geliştirilmiş yara bakım ürünleri ile de yapılabilir. Ölü dokuların gitmesi ile birlikte bir sonraki aşamada amaç, yarayı iyileştirecek hücrelerin uygun bir şekilde çoğalabileceği bir ortam sağlamaktır. Bunun için de uygun yara bakım stratejisi belirlenmeli, çeşitli diyabetik ayak pansumanları yapılıp yara bakım ürünlerinlerinden hasta için en uygun olanı seçilmeli ve doğru bir şekilde kullanılmalıdır. Sürekli gözlem yapılarak yaranın seyri değerlendirilmelidir. Kapanmayan yaralarda ya da kendi kendine kapanması güç yaralarda, gereğinde vücudun başka yerlerinden doku alınarak onarım sağlamak mümkündür. Bu aşamaya gelmekten kaçınmak için birçok tedavi yöntemi uygulanır.

Diyabetik Ayak Yarasında Hiperbarik Oksijen Tedavisi

Hiperbarik (basınçlı) oksijen (HBO) tedavisi seçilmiş kronik yaraların tedavisinde önemli destek tedavilerinden birisidir. Kanda ve dokularda oksijen artışını sağlamak yani hiperoksijenasyon, bu tedavi yönteminin temel etki mekanizmasını oluşturur.  Yara çevresindeki vaskülarize bağ doku kompartmanında yeterli oksijen sağlanarak enflamatuar aşamada kalmış yara iyileşmesini tekrar başlatır.  HBO tedavisi özellikle enfekte ayak yaraları ve hipoksik/ iskemik yaralarda çok etkilidir. Yaranın durumuna göre ortalama 20-30 seans uygulanabilir. Genellikle günde 1, haftada 5 seans uygulanması önerilir.